Biblioteka, do której chce się wracać – jak Żabianka pracuje z młodymi dorosłymi

Biblioteka Żabianka jest jedną z filii Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku. Na co dzień odwiedzają ją przede wszystkim seniorzy. Sprawienie, by osoby w wieku 25-45 lat przychodziły do biblioteki, potem do niej wracały i jeszcze przyprowadzały znajomych, było dla bibliotekarek dużym wyzwaniem. Historia Żabianki pokazuje jednak, że jest to możliwe.

Kluczem okazały się wydarzenia łączące kulturę, zabawę i możliwość poznania innych osób. Zamiast zastanawiać się, jak zachęcić młodych dorosłych do wypożyczania większej liczby książek, bibliotekarki zaczęły pytać ich, jak spędzają wolny czas i czego im brakuje w codziennym życiu. W odpowiedziach mocno wybrzmiała potrzeba spotkania z drugim człowiekiem.

Książki, ale inaczej

Jednym z największych sukcesów biblioteki jest Book Quiz – drużynowa zabawa z zagadkami literackimi wykorzystująca konwencję quizu pubowego. Choć punktem wyjścia są książki, formuła daleka jest od tradycyjnego spotkania autorskiego czy dyskusji literackiej. Uczestnicy tworzą drużyny, wspólnie szukają odpowiedzi i rywalizują o zwycięstwo. Jest współpraca, emocje i dużo śmiechu, a literatura staje się pretekstem do wspólnego spędzenia czasu.

Popularność wydarzenia szybko przerosła oczekiwania organizatorów. Book Quiz stał się cyklicznym spotkaniem, na które miejsca zapełniają się błyskawicznie. Uczestnicy sami pytają o kolejne terminy, wracają na następne edycje i przyprowadzają znajomych.

To doświadczenie pokazało, że młodzi dorośli nie odwracają się od książek. Potrzebują jednak bardziej społecznego, interaktywnego i angażującego sposobu obcowania z literaturą.

Biblioteka jako miejsce poznawania ludzi

O potrzebie osobistego kontaktu z innymi świadczy również popularność Speed Friendingu. Wydarzenie inspirowane Speed Datingiem miało być jednorazowym spotkaniem, jednak zainteresowanie sprawiło, że stało się cykliczne. Uczestnicy przez kilka minut rozmawiają ze sobą, a następnie zmieniają miejsca i poznają kolejne osoby. Impreza pozbawiona jest romantycznego podtekstu. Jej główną wartością jest stworzenie przestrzeni do swobodnego spotkania twarzą w twarz z drugim człowiekiem. Jest to szczególnie ważne w czasach, gdy dużą część relacji nawiązuje się za pośrednictwem internetu. W bibliotece nie trzeba mieć gotowej grupy znajomych ani szukać pretekstu do rozpoczęcia rozmowy. Zasady spotkania tworzą naturalną okazję do poznania nowych osób, a kilka minut rozmowy może stać się początkiem dalszej znajomości.

Hogwart w Żabiance

Oferta biblioteki nie ogranicza się wyłącznie do literatury w tradycyjnym znaczeniu. Gwardia Dumbledore’a to cykl spotkań dla dorosłych fanów Harry’ego Pottera. Przez cały rok uczestnicy spotykali się co miesiąc, wykonywali kolejne zadania i zdobywali punkty dla swoich domów. Poszczególne spotkania miały własne tematy i nawiązywały do magicznego uniwersum.

Dla pokolenia dzisiejszych trzydziestolatków Harry Potter to nie tylko seria książek, ale część doświadczenia dorastania. Gwardia Dumbledore’a pozwala wrócić do tego świata, ale już z perspektywy osoby dorosłej. Daje przestrzeń na wspólne przeżywanie nostalgii, rywalizacji, zabawy i poznania innych fanów.

 

Więcej niż biblioteka

Za popularnością tych wydarzeń kryje się coś więcej niż zainteresowanie książkami czy popkulturą. To potrzeba bycia razem nie tylko za pośrednictwem ekranu. Media społecznościowe ułatwiają kontakt, ale nie zastępują spontanicznej rozmowy, wspólnego śmiechu i poczucia przynależności do grupy. Biblioteka Żabianka nie próbuje konkurować z internetem. Oferuje coś, czego przestrzeń online nie może w pełni zastąpić, czyli miejsca, w którym można spotkać innych ludzi, rozwijać zainteresowania i zrobić coś wspólnie.

Sukces wydarzeń nie jest przypadkowy. Ich inicjatorkami są bibliotekarki, które same należą do pokolenia młodych dorosłych i inspirują się własnymi zainteresowaniami oraz obserwacją potrzeb swoich rówieśników. Dzięki temu oferta nie jest próbą odgadywania, „co spodoba się młodym”, ale zaproszeniem do biblioteki na zasadach bliskich jej użytkownikom.

Warto również dodać, że wszystkie wydarzenia w Żabiance mają charakter niekomercyjny i udział w nich jest bezpłatny. Najważniejszym efektem jest to, że dorośli mieszkańcy zaczęli do biblioteki wracać i przyprowadzać znajomych. Biblioteka przestaje być postrzegana wyłącznie jako miejsce wypożyczania książek, a staje się przestrzenią spotkań, pasji i wspólnego spędzania czasu.

Nasza historia pokazuje, że książka nie musi być metą. Może być początkiem znajomości, zabawy, rywalizacji albo całej społeczności. A biblioteka miejscem, do którego naprawdę chce się wracać.

Autorka tekstu: Aleksandra Szczepańska
Autorka zdjęć: Daria Lewicka